Outdoor PitstopGedenkteken · Berlijn · Bijgewerkt op 1 november 2026.
Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen in Berlijn
Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen is een gedenkteken in Berlijn. Bij deze plek hoort een audiotour van ongeveer 2 minuten, in het Nederlands of Engels. 13 van de 50 bekende bezienswaardigheden in de buurt liggen binnen 1 km. Binnen 420 m vind je een bankje, een watertappunt, een openbaar toilet en een fietspomp.
i
i
i
Het verhaal
Audiotour · Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen
2:03
- en
- nl
Je staat aan de rand van de Tiergarten in Berlijn, bij het monument voor de homoseksuelen die onder het nationaalsocialisme zijn vervolgd. Op het eerste gezicht is het gewoon een grijs blok beton. Een kubus van 3,60 meter hoog en 1,90 meter breed, een beetje scheef in het groen. Het is ontworpen door Michael Elmgreen en Ingar Dragset, een Deens-Noors kunstenaarsduo.
Het hele verhaal lees en hoor je in de app van Outdoor Pitstop: check in bij deze plek en het is van jou (met Pro; nieuwe gebruikers zijn de eerste 4 weken Pro).
Openingstijden en toegang
- Rolstoel
- Toegankelijk
Bron: OpenStreetMap en Wikidata.
Foto's
10 foto's uit Wikimedia Commons. In de app voeg je je eigen foto toe als je er bent.
Wat je ziet bij het monument
Op het eerste gezicht is het een grijs blok beton: een kubus van 3,60 meter hoog en 1,90 meter breed, die een beetje scheef in het groen staat. Het ontwerp is van de kunstenaars Michael Elmgreen en Ingar Dragset. Loop naar de voorkant, want daar zit een klein venster. Als je erdoor kijkt, zie je een korte film van 2 mensen die elkaar kussen. Iets heel gewoons zit dus in een zwaar, koud blok, en dat contrast maakt het sterk. De film wordt om de 2 jaar vervangen, zodat er ook vrouwen te zien zijn. Een jury van deskundigen kiest de nieuwe beelden. Vlak bij de kubus staat een informatiebord in het Duits en het Engels. Daar lees je hoe de vervolging na de oorlog doorging. Het monument voor de vermoorde Joden van Europa ligt hier vlakbij, dus je kunt beide plekken makkelijk samen bezoeken.
Geschiedenis van het gedenkteken
Na 1945 werden homoseksuele slachtoffers van de nazi's niet officieel erkend. Paragraaf 175, de wet die homoseksualiteit strafbaar maakte, bleef bestaan in West- én Oost-Duitsland. Pas in 1985 noemde bondspresident Richard von Weizsäcker hen in een toespraak als slachtoffergroep. Vanaf 1993 voerden actiegroepen campagne voor een monument in Berlijn. In december 2003 gaf de Bondsdag groen licht. Op 27 mei 2008 werd het onthuld, met burgemeester Klaus Wowereit als spreker. Er was ook discussie. Critici vonden dat het monument alleen over mannen ging. De historicus Israel Gutman, zelf Holocaustoverlevende, had bezwaar tegen de plek zo vlak bij het Holocaustmonument. Na de onthulling werd het monument meerdere keren beschadigd door vandalen. Paragraaf 175 werd pas in 1994 helemaal geschrapt. Dit is het derde monument van deze soort in Duitsland, na Frankfurt en Keulen.
Openingstijden, tickets en toegankelijkheid van het monument
Het gedenkteken is rolstoeltoegankelijk. Ben je met een rolstoel onderweg, dan kun je het dus gewoon bezoeken. Over openingstijden en tickets hebben we nog geen gegevens. Wil je zeker weten of er tijden gelden of dat je vooraf iets moet regelen, bekijk dan de officiële website. Daar staat de actuele informatie over je bezoek: stiftung-denkmal.de/denkmaeler/denkmal-fuer-die-verfolgten-homosexuellen.html#c948. Controleer die website het liefst vlak voordat je vertrekt.
Toilet, drinkwater en bankjes in de buurt
Bij het monument kun je makkelijk even uitrusten. Het dichtstbijzijnde bankje staat op 35 meter, bij de Ebertstraße. Binnen 500 meter vind je 210 bankjes. Heb je dorst, dan is het dichtstbijzijnde watertappunt op 337 meter, bij de Straße des 17. Juni. In totaal zijn er 2 watertappunten binnen 500 meter. Het dichtstbijzijnde openbaar toilet ligt op 349 meter, bij de Großer Tiergarten. Dit toilet is gratis, altijd open en rolstoeltoegankelijk. Binnen 500 meter zijn 5 openbare toiletten. Ben je met de fiets, dan staat de dichtstbijzijnde fietspomp op 419 meter, bij de Potsdamer Straße. Dit is ook de enige fietspomp binnen 500 meter.
Wandelen en meer zien in de buurt
Wil je na je bezoek nog even doorlopen, dan zijn er in de buurt genoeg plekken. Eerst kun je in de app van Outdoor Pitstop het audioverhaal over het monument beluisteren. Het duurt 2 minuten en je luistert het ter plekke. Ook de Brandenburger Poort, Potsdamer Platz en het Rijksdaggebouw hebben een eigen audioverhaal, dus je kunt van de ene naar de andere plek lopen en onderweg blijven luisteren. Wil je wat verder weg, dan is de Neue Nationalgalerie op 910 meter een goede keuze. Dit museum heeft ook een audioverhaal in de app. Het verste punt is Checkpoint Charlie, een attractie op 1.164 meter. Ook daar vertelt de app je meer over de plek. Je loopt er dus in ongeveer een kwartier naartoe vanaf het monument.
Voorzieningen bij Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen
De dichtstbijzijnde pitstop van elke soort binnen 1 km, in een rechte lijn gemeten. Geen voedselkraam binnen 1 km.
Bekende bezienswaardigheden in de buurt
50 bekende bezienswaardigheden in de buurt, die met een audiotour eerst. 13 van de 50 bekende bezienswaardigheden in de buurt liggen binnen 1 km.
Brandenburger Poort · 350 m
i
Rijksdaggebouw · 590 m
i
Neue Nationalgalerie · 910 m
i
Gendarmenmarkt · 1,1 km
i
Hoor het verhaal van Brandenburger Poort ter plekke met de app
Ook op loopafstand
De 10 dichtstbijzijnde bezienswaardigheden met een verhaal, binnen 2 km.
- 1
HolocaustmonumentAttractie · op 190 m - 2
PhilharmonieAttractie · op 570 m - 3
KunstgewerbemuseumMuseum · op 710 m - 4
KulturforumAttractie · op 740 m - 5
Gropius-BauMuseum · op 830 m - 6
KupferstichkabinettMuseum · op 840 m - 7
BondskanselarijAttractie · op 910 m - 8
Topografie van de TerrorMuseum · op 960 m - 9
Haus der Kulturen der WeltMuseum · op 990 m - 10
Konzerthaus BerlinAttractie · op 1,1 km
Meer over homoseksualiteit in nazi-Duitsland
Audioverhaal · 2 minHomomonument
Gedenkteken · Amsterdam, Nederland
Verhaali
Foto: Reinhard Dietrich · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsFrankfurter Engel
Gedenkteken · Frankfort aan de Main, Duitsland
i
Foto: Silanoc · Wikimedia Commons · CC BY 4.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsGedenkteken · Parijs, Frankrijk
i
Foto: -wuppertaler · Wikimedia Commons · CC BY 4.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsGedenkteken · Keulen, Duitsland
i
Foto: Ji-Elle · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsGedenkteken · Mulhouse, Frankrijk
Gedenkteken · Bologna, Italië
Wandelroutes binnen 2 km
3Verder kijken
Veelgestelde vragen
Wanneer is het Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen onthuld?
Het monument is op 27 mei 2008 onthuld, met burgemeester Klaus Wowereit als spreker. De Bondsdag gaf in december 2003 groen licht voor de bouw.
Wie heeft het Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen ontworpen?
Het monument is ontworpen door Michael Elmgreen en Ingar Dragset, een Deens-Noors kunstenaarsduo. Het is een grijze betonnen kubus van 3,60 meter hoog en 1,90 meter breed.
Wat is er te zien door het venster van het Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen?
Door het kleine venster aan de voorkant zie je een korte film van twee mensen die elkaar kussen. De film wordt om de twee jaar vervangen, zodat ook vrouwen te zien zijn.
Is het Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen rolstoeltoegankelijk?
Ja, het monument is rolstoeltoegankelijk. Het dichtstbijzijnde openbare toilet, bij Großer Tiergarten op 349 meter, is gratis, altijd open en ook rolstoeltoegankelijk.
Welke bezienswaardigheden liggen vlak bij het Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen?
De Brandenburger Poort ligt op 352 meter, Potsdamer Platz op 458 meter en het Rijksdaggebouw op 594 meter. Het monument voor de vermoorde Joden van Europa ligt ook vlakbij.
Wanneer is Paragraaf 175 helemaal geschrapt?
Paragraaf 175, de wet die homoseksualiteit strafbaar maakte, werd pas in 1994 helemaal geschrapt. Na 1945 bleef die wet bestaan in zowel West- als Oost-Duitsland.
In de buurt
Meer bekende bezienswaardigheden in de buurt
- Franse Kathedraal · 1,1 km
- Deutscher Dom · 1,1 km
- Portikus des zerstörten Anhalter Bahnhofs · 1,2 km
- Checkpoint Charlie · 1,2 km
- Mauermuseum · 1,2 km
- Sint-Hedwigskathedraal · 1,3 km
- Neue Wache · 1,4 km
- Deutsches Historisches Museum · 1,5 km
- Bode-Museum · 1,6 km
- James-Simon-Galerie · 1,6 km
- Pergamonmuseum · 1,6 km
- Slot Bellevue · 1,6 km
- Museumsinsel · 1,7 km
- Altes Museum · 1,7 km
- Oude Nationale Galerij · 1,7 km
- Humboldt Forum · 1,8 km
- Siegessäule · 1,8 km
- Berliner Schloss · 1,8 km
- Deutsches Technikmuseum · 1,8 km
- Dom van Berlijn · 1,8 km
- Berlijnse Galerij · 1,8 km
- Jüdisches Museum · 1,9 km
- DDR-Museum · 1,9 km
- Hackescher Markt · 2,1 km
- Nikolaiviertel · 2,1 km
- Hackesche Höfe · 2,1 km
- Rotes Rathaus · 2,3 km
- Berliner Fernsehturm · 2,4 km
- Märkisches Museum · 2,6 km
- Gedenkstätte Berliner Mauer · 2,9 km
- Ehemaliger Flughafen Berlin-Tempelhof · 3,7 km
- Rathaus Schöneberg · 3,9 km
- Oberbaumbrücke · 4,9 km
- Bröhan-Museum · 5,5 km
- Slot Charlottenburg · 5,5 km
