Gedenkteken · Berlijn · Bijgewerkt op 1 november 2026.
Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas in Berlijn
Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas is een gedenkteken in Berlijn. Bij deze plek hoort een audiotour van ongeveer 2 minuten, in het Nederlands of Engels. 8 van de 50 bekende bezienswaardigheden in de buurt liggen binnen 1 km. Binnen 750 m vind je een bankje, een openbaar toilet, een watertappunt en een fietspomp.

i

i

i
Het verhaal
Audiotour · Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas
2:06
- en
- nl
Je staat bij het Monument voor de Sinti en Roma van Europa die onder het nationaalsocialisme zijn vermoord. Het ligt in de Tiergarten, vlak bij de Brandenburger Tor en recht tegenover het Rijksdaggebouw. Het is hier vaak stiller dan je in het hart van Berlijn zou verwachten. Dat is precies de bedoeling.
Het hele verhaal lees en hoor je in de app van Outdoor Pitstop: check in bij deze plek en het is van jou (met Pro; nieuwe gebruikers zijn de eerste 4 weken Pro).
Openingstijden en toegang
- Rolstoel
- Deels toegankelijk
Bron: OpenStreetMap en Wikidata.
Foto's
10 foto's uit Wikimedia Commons. In de app voeg je je eigen foto toe als je er bent.
i
Gedenkteken voor vermoorde Sinti en Roma in Berlijn
Het Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas is een gedenkteken in Berlijn. Het herdenkt de Sinti en Roma die door de nazi's zijn vermoord. Je komt hier om stil te staan bij de Porajmos, de volkerenmoord op deze groepen. Volgens schattingen werden 220.000 tot 500.000 mensen vermoord. Het is hier vaak stiller dan je in het hart van de stad zou verwachten. Het gedenkteken is open sinds 2012. Je vindt het in de Tiergarten, op 145 meter van het Rijksdaggebouw en op 160 meter van de Brandenburger Poort.
Wat je ziet bij het gedenkteken in Berlijn
Voor je ligt een rond waterbekken met een zwarte bodem. Daardoor lijkt het water heel diep. Kunstenaar Dani Karavan zag het als een bron. In het midden ligt een driehoekige steen. Die vorm verwijst naar de driehoekige tekens die gevangenen in de concentratiekampen op hun kleding moesten dragen. Op de steen ligt altijd een verse bloem. Is die verwelkt, dan zakt de steen weg in het water en komt hij terug met een nieuwe bloem. Loop langzaam langs de rand van het bekken. Daar staat in bronzen letters het gedicht Auschwitz van de Roma-dichter Santino Spinelli. Het gaat over een ingevallen gezicht, gedoofde ogen, koude lippen en stilte. Rond het monument staan ook informatieborden met een tijdlijn van de volkerenmoord. Neem even de tijd om die te lezen.
Geschiedenis van het gedenkteken in Berlijn
Lang was er geen vaste plek om de vermoorde Sinti en Roma te herdenken. In 1992 beloofde de Duitse regering een monument, maar daarna volgden jaren van ruzie over het ontwerp en de locatie. Berlijn wilde het eerst in de wijk Marzahn bouwen. Daar zaten vanaf 1936 honderden Sinti en Roma onder vreselijke omstandigheden vast. In 2001 viel de keuze op de plek in de Tiergarten, dicht bij andere Holocaustmonumenten. Het ontwerp kwam van Dani Karavan. In oktober 2012 onthulden bondskanselier Angela Merkel en bondspresident Joachim Gauck het monument samen.
Toilet, drinkwater en bankjes in de buurt
Bij het gedenkteken kun je makkelijk even rusten. Het dichtstbijzijnde bankje staat op 30 meter, bij Großer Tiergarten. Binnen 500 meter vind je 291 bankjes. Het dichtstbijzijnde openbare toilet staat op 109 meter, ook bij Großer Tiergarten. Dit toilet is gratis, altijd open en toegankelijk met een rolstoel. Binnen 500 meter zijn in totaal 4 openbare toiletten. Het dichtstbijzijnde watertappunt staat op 112 meter, bij Straße des 17. Juni. Dit is ook het enige watertappunt binnen 500 meter, dus vul je fles hier goed bij. Binnen 500 meter staat geen fietspomp. De dichtstbijzijnde fietspomp staat op 859 meter, bij Potsdamer Straße.
Wandelen en meer zien in de buurt
Vanaf het gedenkteken loop je in een paar minuten naar andere plekken in Berlijn. Het Rijksdaggebouw ligt op 145 meter en de Brandenburger Poort op 160 meter. Bij allebei kun je een audioverhaal beluisteren. Wil je verder lopen, dan kom je na 907 meter bij Potsdamer Platz. Op 1.285 meter ligt de Neue Nationalgalerie, een museum waar je ook een audioverhaal hoort. Checkpoint Charlie ligt op 1.467 meter. Ook daar is een audioverhaal beschikbaar. Over het gedenkteken zelf is er een audioverhaal van 2 minuten. Je beluistert het in de app van Outdoor Pitstop, ter plekke. Zo kun je een korte wandeling maken langs plekken die allemaal iets vertellen over de geschiedenis van de stad.
Voorzieningen bij Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas
De dichtstbijzijnde pitstop van elke soort binnen 1 km, in een rechte lijn gemeten. Geen voedselkraam binnen 1 km.
Bekende bezienswaardigheden in de buurt
50 bekende bezienswaardigheden in de buurt, die met een audiotour eerst. 8 van de 50 bekende bezienswaardigheden in de buurt liggen binnen 1 km.

Rijksdaggebouw · 140 m
i

Brandenburger Poort · 160 m
i

Gendarmenmarkt · 1,2 km
i

Neue Nationalgalerie · 1,3 km
i
Hoor het verhaal van Rijksdaggebouw ter plekke met de app
Ook op loopafstand
De 10 dichtstbijzijnde bezienswaardigheden met een verhaal, binnen 2 km.
- 1
HolocaustmonumentAttractie · op 410 m - 2
Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelenGedenkteken · op 450 m - 3
BondskanselarijAttractie · op 580 m - 4
Haus der Kulturen der WeltMuseum · op 780 m - 5
PhilharmonieAttractie · op 920 m - 6
KunstgewerbemuseumMuseum · op 1 km - 7
KulturforumAttractie · op 1,1 km - 8
Konzerthaus BerlinAttractie · op 1,1 km - 9
Franse KathedraalAttractie · op 1,2 km - 10
KupferstichkabinettMuseum · op 1,2 km
Meer over Porajmos

i
Foto: Bernd Schwabe in Hannover · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsGedenkteken · Hannover, Duitsland

i
Foto: Raimond Spekking · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsGedenkteken · Fürth, Duitsland

i
Foto: Richenza · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsGedenkteken · Mirovice, Tsjechië

i
Foto: RomanM82 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0Bekijk de foto op Wikimedia CommonsGedenkteken · Uherčice, Tsjechië

Gedenkteken · Brno, Tsjechië
Wandelroutes binnen 2 km
3Verder kijken
Veelgestelde vragen
Wanneer is het Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas gebouwd?
Het monument is in 2012 gebouwd. In oktober 2012 onthulden bondskanselier Angela Merkel en bondspresident Joachim Gauck het.
Wie heeft het Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas ontworpen?
De Israëlische kunstenaar Dani Karavan heeft het monument ontworpen. Hij zag het ronde waterbekken met de zwarte bodem als een bron, waarbij bezinning belangrijker is dan strijd.
Waar ligt het Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas?
Het monument ligt in de Tiergarten in Berlijn, recht tegenover het Rijksdaggebouw. De Brandenburger Poort ligt op 160 meter afstand.
Wat betekent de driehoekige steen in het Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas?
De driehoekige steen verwijst naar de driehoekige tekens die gevangenen in de concentratiekampen op hun kleding moesten dragen. Er ligt altijd een verse bloem op; is die verwelkt, dan zakt de steen weg in het water en komt hij met een nieuwe bloem weer boven.
Hoeveel Sinti en Roma werden vermoord tijdens de Porajmos?
Volgens schattingen werden tussen de 220.000 en 500.000 Sinti en Roma vermoord. Het monument herdenkt deze volkerenmoord door de nazi's.
Welk gedicht staat er rond het Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma Europas?
Rond de rand van het bekken staat in bronzen letters het gedicht Auschwitz van de Italiaanse Roma-dichter Santino Spinelli. Informatieborden om het monument heen laten een tijdlijn van de volkerenmoord zien.
In de buurt
Meer bekende bezienswaardigheden in de buurt
- Deutscher Dom · 1,2 km
- Gropius-Bau · 1,2 km
- Kunsthaus Tacheles · 1,3 km
- Sint-Hedwigskathedraal · 1,3 km
- Neue Wache · 1,3 km
- Topografie van de Terror · 1,4 km
- Bode-Museum · 1,4 km
- Deutsches Historisches Museum · 1,4 km
- James-Simon-Galerie · 1,5 km
- Pergamonmuseum · 1,5 km
- Checkpoint Charlie · 1,5 km
- Museumsinsel · 1,5 km
- Oude Nationale Galerij · 1,6 km
- Altes Museum · 1,6 km
- Slot Bellevue · 1,6 km
- Humboldt Forum · 1,7 km
- Dom van Berlijn · 1,7 km
- Berliner Schloss · 1,7 km
- Siegessäule · 1,8 km
- DDR-Museum · 1,8 km
- Hackescher Markt · 1,9 km
- Hackesche Höfe · 1,9 km
- Nikolaiviertel · 2,1 km
- Berlijnse Galerij · 2,1 km
- Jüdisches Museum · 2,2 km
- Rotes Rathaus · 2,2 km
- Deutsches Technikmuseum · 2,2 km
- Berliner Fernsehturm · 2,3 km
- Gedenkstätte Berliner Mauer · 2,5 km
- Märkisches Museum · 2,7 km
- Ehemaliger Flughafen Berlin-Tempelhof · 4,1 km
- Rathaus Schöneberg · 4,2 km
- Oberbaumbrücke · 5 km
- Bröhan-Museum · 5,5 km
- Slot Charlottenburg · 5,5 km



