Quirinus-Münster in Neuss

Je staat bij de Quirinusmunster in Neuss, een van de belangrijkste laatromaanse kerken van Duitsland. Kijk eens naar die forse westtoren met zijn vlakke piramidedak, en dan naar de koepel boven het midden van de kerk. Daarop staat een beeld van Quirinus, de beschermheilige van de stad. Zo zag het er niet altijd uit. Tot in de achttiende eeuw had de westtoren een gotische spits en was hij bijna honderd meter hoog. Hij bepaalde het silhouet van Neuss. In 1741 sloeg de bliksem in, gevolgd door een brand. Bij het herstel kwamen de spitsen niet terug. De toren kreeg zijn platte dak, de viering een barokke koepel. De geschiedenis van deze plek gaat veel verder terug. Rond het begin van onze jaartelling hadden de Romeinen hier een legerkamp in de buurt. Precies waar de kerk nu staat, lag een grafveld. Rond 850 kwam er een klooster, later een stift voor vrouwen. In 1050 bracht abdis Gepa, een zus van paus Leo IX, volgens de overlevering de relieken van Quirinus uit Rome mee. Dat trok pelgrims, en pelgrims brachten geld. In 1209 begon bouwmeester Wolbero aan deze kerk. Hij keek goed naar Keulen, vooral naar de Maria in het Capitool. Dat zie je aan het koor in de vorm van een klaverblad. Sinds 2009 is het een basiliek. Makkelijk had het gebouw het niet. Na de Franse Revolutie werd het een opslagplaats en verdwenen de kloostergebouwen. In 1914 brandde de toren en in 1944 vielen er bommen. Wat kun je binnen zien? Kijk eerst naar de vloer: onder een glasplaat liggen resten van een Romeins gedenkgebouw voor de doden. In de apsis staat de negentiende-eeuwse schrijn met de relieken van Quirinus. Zoek ook de eerste steen met de naam van Wolbero. Verder zie je een Romeinse sarcofaag, een pestkruis uit 1360, een Mariabeeld van voor 1430 en bij het portaal een levensgrote Christoffel. Het orgel uit 1907 hoort bij de grootste van het aartsbisdom Keulen, net als het gelui van zeven klokken. Weinig tijd? Loop dan in elk geval even binnen voor die glasplaat in de vloer.