Minières néolithiques de Petit-Spiennes in Bergen

Je staat bij de neolithische vuursteenmijnen van Spiennes, even ten zuidoosten van Bergen. Op het eerste gezicht zie je vooral glooiend land. Maar kijk eens goed naar de grond. Overal liggen scherpe schilfers vuursteen. Het zijn er miljoenen, en ze liggen er niet toevallig. Het is het afval van steenkappers die hier duizenden jaren geleden aan het werk waren. Ruim twee millennia lang, van ongeveer 4300 tot 2300 voor Christus, haalden mensen hier vuursteen uit de bodem. Vuursteen, ook wel silex, is ideaal voor bijlen en vlijmscherpe klingen. Over meer dan honderd hectare groeven ze duizenden putten. Zo'n put was ongeveer een meter breed en kon wel zestien meter diep gaan. Onderaan groeven ze gangen opzij, soms tot zeven meter lang. Dat deden ze met hakken van vuursteen en werktuigen van hertengewei. Alleen de beste stenen gingen mee naar boven. Het puin stopten ze gewoon terug in oude gangen. Boven werden de knollen meteen bewerkt tot ruwe bijlen. Die gingen in de handel, tot zo'n honderdvijftig kilometer ver, en werden vaak pas daar gepolijst. Met zulke bijlen kapten de eerste boeren bossen en bouwden ze hutten en kano's. Lange tijd wist niemand wat hier lag. Arbeiders van een steengroeve in de buurt zagen rond 1842 vreemde oude groeven. In 1867 kwamen bij de aanleg van een spoorlijn vijfentwintig schachten bloot te liggen. Dat zette de wetenschap op scherp. Opgravingen leverden aardewerk op, botten van runderen, varkens, geiten en schapen, en zelfs menselijke skeletten. Sinds 2000 staat de site op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, als een van de grootste en oudste vuursteenmijnen van Europa. Wat kun je binnen zien? In bezoekerscentrum SILEX'S, op het deel dat Petit-Spiennes heet, vind je een tentoonstelling en een multimediale presentatie over de mijnen en de mensen die hier woonden en werkten. En het mooiste: meestal kun je ook echt afdalen in een mijnschacht. Let wel, de mijnen zijn alleen op bepaalde dagen of op afspraak te bezoeken. Kijk dus vooraf even op de website van SILEX'S.